Tín dụng đen quy mô không quá lớn nhưng hệ lụy xã hội rất lớn

Tín dụng đen đang hoành hành với lãi suất cao "cắt cổ", tình trạng đòi nợ làm bất an người vay tiền, vậy có giải pháp nào để đẩy lùi tín dụng đen và phát triển tài chính lành mạnh?
 (photo: )

Thời gian qua nạn tín dụng đen hoành hành khắp nơi. Dạo qua các ngõ xóm, các khu công nghiệp, từ thành thị tới nông thôn, từ Thủ đô tới các tỉnh xa xôi, kể cả huyện đảo, bất cứ chỗ nào cũng có thể dễ dàng nhìn thấy các tờ rơi công khai mời chào vay vốn được dán trên cột điện, tường nhà. Cũng chẳng khó khăn gì người ta có thể tiếp cận được các hình thức cho vay mượn "nóng" một cách âm thầm. Không chỉ dưới dạng các công ty, tổ chức cho vay mà tín dụng đen còn núp bóng dưới các hình thức huy động vốn, hỗ trợ tài chính, góp vốn, đi phường, góp hụi, …  

Đặc điểm chung của tín dụng đen là lãi suất cao "cắt cổ" từ vài chục % thậm chí tới hàng trăm % mỗi năm, gấp nhiều lần so với lãi suất vay mượn thông thường từ ngân hàng và công ty tài chính. Bên cạnh đó người vay còn bị đòi nợ bằng các hình thức "khủng bố" về tinh thần, sức khỏe, thậm chí đe dọa cả tính mạng, thế nhưng vì nhiều lý do khác nhau, mà tín dụng đen vẫn cứ phát triển.

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết 6 tháng đầu năm của Ban chỉ đạo 138 (Ban chỉ đạo quốc gia về phòng chống tội phạm của Chính phủ) hồi cuối tháng 7, Bộ trưởng Công an Tô Lâm đã nhận định rằng, hiện nay tiền dôi dư trong dân rất lớn, điều này chứng minh qua một số vụ án cờ bạc hàng nghìn tỷ. Trong khi đó tín dụng đen lộng hành, nhiều vụ thương mại, buôn lậu sử dụng tín dụng đen, tiền vay nóng… "Tín dụng đen đi liền với tội phạm hình sự. Hầu hết các cơ sở cho vay tín dụng đen đều là cho vay mượn, thế chấp nhà cửa đất đai, tài sản. Nhiều vụ mở những giấy cam kết ra thấy như đi cướp ngày", Bộ trưởng Công an nói và cho biết thêm, nhiều người dân rất bức xúc về việc này.

Trong Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ mới đây, Chính phủ cũng đã yêu cầu các bộ, ban, ngành tìm giải pháp để ngăn chặn tín dụng đen. Và cho đến nay đã ghi nhận sự vào cuộc tích cực của các cơ quan, từ ngành ngân hàng cho tới cơ quan công an. Trong đó điển hình ngành ngân hàng đang thúc đẩy phát triển cho vay tiêu dùng, cho vay ưu đãi, còn Cơ quan công an Hà Nội, Bắc Ninh, Kiên Giang, Tp. Hồ Chí Minh…thời gian qua đã triệt phá nhiều băng nhóm cho vay nặng lãi.

Phản ánh tới Ban biên tập Báo điện tử Trí thức trẻ, nhiều độc giả cho biết họ cũng rất bức xúc về nạn tín dụng đen và mong muốn có được những giải pháp để chung tay đẩy lùi tệ nạn này, tìm ra biện pháp thúc đẩy tài chính lành mạnh, chính thống góp phần thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế và xã hội.

Nhằm giải đáp phần nào những thắc mắc trên của độc giả cũng như cùng tuyên truyền để người dân nắm rõ hơn về những tác hại của tín dụng đen và có cơ hội tiếp xúc với những dòng vốn từ ngân hàng, công ty tài chính với lãi suất hợp lý, Ban biên tập báo điện tử Trí thức trẻ phối hợp với Kênh thông tin tài chính kinh tế CafeF sẽ tổ chức buổi Giao lưu trực tuyến với chủ đề: Đi tìm giải pháp đẩy lùi tín dụng đen.

Buổi Giao lưu diễn ra từ 14h00 ngày 20/9/2019, với sự tham dự của các khách mời:

-Đại diện Ngân hàng Nhà nước

-Đại diện cơ quan công an: Thượng tá Trần Quốc Trung - phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự công an Hà Nội

-Chuyên gia, TS. Cấn Văn Lực – chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV

-Đại diện Công ty tài chính Fe Credit

-Đại diện công ty tài chính Mcredit: Ông Vũ Đức Thắng, Phó Tổng giám đốc

Các câu hỏi của độc giả và trả lời của các diễn giả sẽ được đăng tải trực tiếp trên Báo điện tử Trí thức trẻ, Kênh thông tin tài chính CafeF và Fanpage của CafeF.

Thượng tá Trần Quốc Trung - phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội

Tín dụng đen xuất hiện từ khi nào?

Chưa có định nghĩa chính thức về tín dụng đen. Đó là những giao dịch dân sự giữa người vay và người cho vay mà không thông qua ngân hàng. Theo nhu cầu của xã hội, nhu cầu tiền và việc sử dụng vốn của các cá nhân, tổ chức rất lớn dẫn đến sự ra đời của tín dụng đen.

Tín dụng đen có những hình thức hoạt động nào?

Với hình thức cầm đồ, cho vay tài chính có trưng biển hiệu đều có giấy phép, chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước. Ngoài ra có những cửa hàng không trưng biển hiệu, chỉ có một phòng nhỏ, kê bàn ghế, máy tính thì không có cơ quan nào quản lý. Ở địa bàn Hà Nội, GĐ Công an TP chỉ đạo có hình thức quản lý với các hình thức tín dụng này kể cả cửa hàng cầm đồ, chưng biển bán sim thẻ…

Chúng tôi đã rà soát và lên danh sách với số liệu cụ thể để quản lý đối với tất cả các cửa hàng, điểm cầm đồ kể cả có và không có biển hiệu theo nghiệp vụ.

Đặc trưng cơ bản của tín dụng đen là giao dịch vay mượn mà người vay và cho vay đều không muốn công khai, tiết lộ thông tin. Điều này gây khó khăn như thế nào đối với cơ quan chức năng?

Người vay tiền kể cả không chính đáng và chính đáng, đối tượng vay là những người làm ăn chân chính và không chân chính, đều không muốn lộ danh tính cá nhân. Nhưng đến khi vỡ nợ, không có khả năng chi trả thì bị các đối tượng đòi nợ, đối tượng đi vay sợ quá đi trốn thì cơ quan công an mới biết. Điều đó gây khó khăn cho công tác quản lý an ninh trật tự tại địa phương. Khi người vay trốn rồi thì không xác định được cụ thể, gây khó khăn cho công tác điều tra, xử lý đối với các đối tượng cho vay lãi suất cao.

Hoạt động tín dụng đen vẫn diễn ra hàng ngày, quảng cáo dán khắp nơi, vậy cơ quan công an làm gì để hạn chế tín dụng đen hoành hành?

Trên thực tế thời gian vừa qua, qua các vụ án thực tế, chúng tôi có 1 số vụ án liên quan đến tín dụng đen với các tội danh liên quan như bắt giữ người trái pháp luật, cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản. Các đối tượng bắt giữ người vay đánh đập để đòi tiền. Có trường hợp liên quan đến tội danh giết người. Giám đốc Công an thành phố đã chỉ đạo lực lượng công an điều tra, làm rõ, bắt giữ và xử lý nghiêm các đối tượng này. Tuy nhiên vì lý do nghiệp vụ, tôi không thể tiết lộ cụ thể thông tin.

Vậy ông có khuyến nghị chính sách với cơ quan quản lý trong quản lý tín dụng đen?

Tôi không thể đại diện cho ngành Công an. Nhưng ở góc độ Công an TP Hà Nội, Giám đốc đã có kế hoạch cụ thể để tổng rà soát, lên danh sách, quản lý các đối tượng liên quan đến tín dụng đen. Giao cụ thể cho từng cán bộ, chiến sĩ và phân cấp để quản lý.

Trong thời gian vừa qua, ở TP Hà Nội, tình hình tín dụng đen đã giảm số lượng. Khi các cửa hàng cầm đồ có sai phạm, công an thành phố đã kiến nghị các ngành liên quan để rút giấy phép hoạt động, buộc đóng cửa theo quy định của pháp luật.

Chức năng nhiệm vụ của ngành Công an là tham mưu cho đảng uỷ chính quyền trong công tác đảm bảo an ninh trật tự. Chưa có loại hình xử lý các hoạt động tín dụng đen nên trong thời gian tới các nhà làm luật nghiên cứu để có thể bổ sung, sửa đổi pháp luật để có những biện pháp, chế tài để xử lý, răn đe, đẩy lùi hoạt động tín dụng đen.

Ông Đoàn Xuân Phong, Đại diện kinh doanh miền Bắc Fe Credit

Mạng lưới cho vay của các Công ty tài chính đã về đến các vùng nông thôn và vùng sâu, vùng xa chưa?

Thực tế, khu vực nông thông, vùng sâu vùng xa là thị trường có rất nhiều tiềm năng để phát triển dịch vụ tài chính tiêu dùng do số lượng khách hàng tại các khu vực này có nhu cầu vay lớn nhưng lại gặp hạn chế khi tiếp cận các nguồn tín dụng và dịch vụ tài chính hợp pháp.

Dù FE CREDIT đã phủ sóng khắp 63 tỉnh thành trên cả nước với 12.000 điểm giới thiệu dịch vụ, tuy nhiên doanh nghiệp vẫn sẽ tiếp tục triển khai các kế hoạch mở rộng mạng lưới điểm giới thiệu dịch vụ, bán hàng thông qua việc hợp tác với các đối tác cung ứng sản phẩm. Đồng thời FE CREDIT sẽ tiến hành hoàn tất thử nghiệm công nghệ cao trên các ứng dụng cho vay tự động nhằm tiếp cận nhanh chóng và mang đến các trải nghiệm vay linh hoạt cho các khách hàng tại khu vực nông thôn vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, FE CREDIT cũng chú trọng các công tác tuyên truyền và giáo dục tài chính để làm thay đổi nhận thức của người tiêu dùngvề vay tiêu dùng tín chấp tại các CTTC cũng như tài chính toàn diện.

Những sản phẩm cho vay 0% thì CTTC lấy lợi nhuận từ đâu? Tôi khá hoang mang vì sợ lãi suất 0% kèm các chính sách hỗ trợ khác thì giá sản phẩm bị đẩy lên nhiều?

Trên thực tế, khách hàng là người được lợi nhất khi tham gia chương trình ưu đãi lãi suất 0%-1% và trả trước 0đ của các CTTC. Các CTTC như FE CREDIT sẽ hợp tác với các đối tác, nhà cung cấp triển khai thường xuyên chương trình ưu đãi lãi suất 0%-1% đem lại lợi ích đồng thời cho cả 3 bên: Khách hàng - Đối tác và FE CREDIT.

Trong đó khách hàng là đối tượng được lợi nhiều nhất vì có thể sở hữu được các thiết bị công nghệ, điện máy hàng đầu với giá thành đã được niêm yết. Khách hàng chỉ cần thanh toán khoản trả góp chia nhỏ theo từng tháng và không phải trả lãi suất. Đối tác và FE CREDIT có thể chia sẻ chi phí hoạt động, giảm lợi nhuận đầu vào nhưng lợi ích từ việc tiếp cận được số lượng khách hàng tham gia cao hơn và từ đó nâng cao tổng doanh số bán hàng để bù chi phí ưu đãi.

Nói một cách đơn giản, người tiêu dùng có nhu cầu và được đáp ứng, nhà sản xuất cung ứng sản phẩm cho nhà cung cấp để có thể bán được nhiều hàng hóa hơn, FE CREDIT sẽ đóng vai trò cầu nối giúp khách hàng và nhà cung cấp đến gần nhau hơn từ đó tạo nên một nền tảng cân bằng và vững chắc góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển. 

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV

Thưa ông, hiện nay mọi người nói về tín dụng đen một cách rất chung chung, chỉ đơn thuần là lãi suất cao. Vậy hiểu về tín dụng đen phải như thế nào mới đúng và đủ, cách nào để nhận diện tín dụng đen dễ nhất?

Trước hết, Việt Nam đang có nhiều cách hiểu không đúng về tín dụng đen.

Nên hình dung, trong nền kinh tế, có 2 loại tín dụng là chính thức và phi chính thức. Phi chính thức rất rộng và tín dụng đen chỉ là một phần nhỏ, có nhiều dạng, vay bạn bè, người thân, vay các công ty, vay cầm đồ, vay ở tổ chức tài chính vi mô,…

Việt Nam hay cho đen là nghĩa xấu, nên khi hình dung về tín dụng đen mọi người hay có cái nhìn xấu, không tốt.

Theo tôi, với tín dụng phi chính thức, có cả nghĩa tích cực và tiêu cực. Thực tế, các tổ chức tài chính ở Việt Nam chúng ta đang chưa đáp ứng đủ nhu cầu vay mượn của người dân, từ đấy phát sinh ra tín dụng phi chính thức, thậm chí tín dụng đen.

Ông nhận xét thế nào về thực trạng tín dụng đen hiện nay ở nước ta?

Năm 1993, ở Việt Nam, tín dụng phi chính thức chiếm khoảng 60-70% tổng tín dụng nền kinh tế. Đến 2006, tín dụng phi chính thức còn 16-20%, con số này khá phù hợp vì một nghiên cứu theo tôi biết thì 20% là tốt. Trong 20% đấy, tín dụng đen chiếm khoảng 30-35% tổng tín dụng phi chính thức, còn lại sẽ vay ở bạn bè người thân, vay tổ chức tài chính vi mô,...

Quy mô tín dụng đen của nền kinh tế ở khoảng 6-8% tổng dư nợ nền kinh tế, chỉ tầm 400-500 ngàn tỷ. Theo tôi, quy mô không quá lớn nhưng lưu ý là hệ lụy xã hội rất lớn.

Đặc điểm của tín dụng đen, thứ nhất là cho vay quen biết giữa các cá nhân. Hai là có địa lý gần nhau, chủ yếu xảy ra ở nông thôn. Thứ 3 là không theo chuẩn mực nào, chủ yếu là vay nóng. Thứ 4 là thủ tục cực kỳ đơn giản, mọi lúc, mọi nơi, mọi yêu cầu, linh hoạt. Thứ 5 là món vay thường nhỏ. Thứ 6, tài sản đảm bảo cực kỳ đa dạng, có thể ti vi tủ lạnh, sổ đỏ, điện thoại,….Thứ 7 là có thể gia hạn nếu cần. Cuối cùng là cực kỳ rủi ro.

Hiện có 2 đối tượng đi vay vốn chính, một là làm ăn chính thống cần tiền đi vay, cần vốn lưu động; một là làm ăn không chính đáng, đi vay để dùng cho những mục đích không tốt.

Tôi cho rằng, chúng ta nên thống nhất một thuật ngữ khác cho tín dụng đen, là tín dụng phi chính thức, nặng lãi, không theo pháp luật. Nếu gọi là tín dụng đen, vậy còn “sáng” thì là gì?.

Có 3 loại vay tín dụng đen. Một là cho vay tiền gộp, nghĩa là ngắn hạn, yêu cầu trả gốc và lãi hàng ngày. Hai là vay nóng, trả lãi theo ngày, trả nợ gốc vào một thời điểm ấn định, loại này cực kỳ rủi ro vì lãi suất cao. Vay gộp, lãi suất hiện nay khoảng 60-70%. Còn vay nóng lên hơn 100%.

Loại thứ cuối cùng là cho vay mua xổ số, hay "đề đóm".

Các diễn giả có thể cho biết nguyên nhân của tín dụng đen?

Bổ sung câu tả lời của ông Phạm Huyền Anh về nguyên nhân của tín dụng đen, tôi nghĩ có một nguyên nhân nữa là tại Việt Nam, kinh tế phi chính thức vẫn còn có quy mô lớn, tạo cái mảnh đất cho tín dụng đen phát triển.

Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ, gần đây có thể kể đến cho vay ngang hàng, cho phép cho vay trực tuyến, rất tinh vi và ngày càng phổ biến.

Cũng cần nói thêm về luật, Luật dân sự 2015, trong điểu 468 thì trần lãi suất là 20% nhưng có mở ngoặc là trừ khi luật chuyên ngành có quy định khác. Nếu luật TCTD cho phép thỏa thuận thì trần lãi suất nói trên không bị vi phạm. Ví dụ như cho vay tiêu dùng hiện nay có lúc 40-45% nhưng không vi phạm luật.

Tội cho vay nặng lãi, trong luật, nếu gấp 5 lần 20% (tức 100%) thì là vi phạm và mức thu lợi bất chính từ 30-100 triệu đồng sẽ bị xử phạt, cả phạt hành chính và giam giữ. Tôi cho rằng, nếu luật chuyên ngành cho phép thỏa thuận, thì áp dụng luật hình sự cần có hướng dẫn cụ thể và rõ ràng hơn.

Dưới góc nhìn chuyên gia, xin hỏi ông có những giải pháp nào để đẩy lùi tình trạng tín dụng đen?

Giải pháp quan trọng đầu tiên là phải tăng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng của người dân doanh nghiệp, thực hiện tốt quyết định 1626 của Chính phủ về tăng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng. Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, chúng ta có di động, có internet phát triển và cần tận dụng,…gọi nôm na là tài chính số, ngân hàng số,...

Tăng giáo dục tài chính, nâng cao hiểu biết của người dân về các dịch vụ, một là họ sẽ tìm đến tín dụng phi chính thức thay vì tín dụng đen, hai là nâng cao ý thức trả nợ. Hạn chế tội phạm liên quan cho vay nặng lãi, hoàn thiện hệ thống pháp luật, điều này cần sự phối hợp của các cơ quan bộ ngành liên quan.

Hiện nay, chúng ta có nhiều sản phẩm tài chính mới, như cho vay ngang hàng, huy động vốn từ cộng đồng, các cơ quan quản lý cần sớm ban hành văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, các kênh thị trường vốn cần phát triển hơn, đặc biệt tài chính vi mô.

Không nên coi tín dụng phi chính thức là xấu, vì người dân vẫn có nhu cầu và chúng ta cũng cần có nguồn cung. Tôi nhớ đến một diễn giả quốc tế từng nói rằng, tín dụng phi chính thức đáp ứng nhu cầu hơn là tội đồ.

Phải bóc tách ra, cái nào tín dụng đen thì ngăn chặn, cái nào đáp ứng nhu cầu chính đáng thì nên khuyến khích.

Nhiều ý kiến cho rằng, phát triển tín dụng tiêu dùng sẽ giúp đẩy lùi tín đụng đen, ý kiến của các ông thế nào?

Tôi đồng ý và tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam hiện nay cũng có nhiều “room” để phát triển. Quy mô hiện tại mới chỉ 18% dư nợ nền kinh tế, trong khi các nước khu vực lớn hơn. Tuy nhiên, nếu phát triển nóng cũng cần phải kiểm soát. Đây là điều tất yếu để hạn chế các hệ lụy đi kèm. Cần phải phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và các công ty tài chính, công ty công nghệ để tạo ra một hệ sinh thái giúp người dân vay vốn thuận lợi hơn.

Khi nói đến tín dụng tiêu dùng nhiều người hay nghĩ đến tín dụng đen vì lãi suất rất cao, có cách nào để người dân phân biệt rõ nhất tín dụng tiêu dùng của công ty tài chính/ngân hàng với tín dụng đen?

Có 3 khác biệt chính, đối với tín dụng tiêu dùng bắt buộc phải có hợp đồng vay mượn rõ ràng, quy định đầy đủ, theo luật. Hai là thông tin vay nợ minh bạch, thỏa thuận giữa 2 bên. Ba là lúc trả nợ, người ta cũng đòi nợ một cách đường hoàng hơn, trừ một vài trường hợp cá biệt của một vài cán bộ.

Cuối cùng lãi suất khác nhau, lãi suất tiêu dùng cao, cho dù cao cũng còn thấp hơn nhiều so với tín dụng đen và cũng ít hệ lụy hơn nhiều so với tín dụng đen.

Ở các nước, họ hạn chế tín dụng đen như thế nào thưa ông và cơ quan quản lý của Việt Nam nên làm gì đẩy lùi nạn tín dụng đen này thưa ông?

Tựu chung thì quy mô tín dụng đen không phải quá lớn, tín dụng phi chính thức chỉ khoảng 15-20%, tín dụng đen đã được kiểm soát phần nào. Trong khi đó, tín dụng đen ở Trung Quốc lên tới 20%, quy mô “kinh khủng”.

Ở Singapore, với sự phát triển của công nghệ, tín dụng đen ngày càng phức tạp. Các vụ cho vay không hợp pháp tăng 13% trong năm vừa rồi, chủ yếu là cho vay công nghệ, vay ngân hàng; số người bị bắt tăng 6%.

Vậy các nước đã làm như thế nào? Theo tôi thấy, họ triển khai đồng bộ các biện pháp khá giống với chúng ta. Quy mô tín dụng của nền kinh tế Việt Nam không nhỏ tương đương với 130% GDP. Cuối năm nay, dự tính quy mô tín dụng khoảng 138% GDP, quy mô này khá lớn. IMF cũng đã có khuyến cáo tới chúng ta.

Như tôi đã nói, trước hết phải làm sao để tăng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng cho người dân và doanh nghiệp. Trên thế giới, đã có 25 quốc gia ban hành chiến lược thúc đẩy chiến lược tài chính toàn diện.

Trong đó, giáo dục tài chính được xem là 1 trong 4 trụ cột chính. Tôi nhấn mạnh cần sự vào cuộc của truyền thông để thông tin tới người dân. Bộ giáo dục đào tạo cũng cần vào cuộc, nên đưa giáo dục tài chính vào từ cấp 3, có thể là bộ môn tự chọn hoặc bắt buộc,…

Cần tăng cường các biện pháp pháp luật răn đe với tín dụng đen. Hình phạt quy định trong luật quy định khá rõ, nhưng theo tôi, có lẽ cần phải nghiêm hơn.

Thị trường tài chính, cần quan tâm hơn đến sự phát triển các tổ chức tài chính vi mô, quỹ tín dụng nhân dân, "chân rết" của NHCSXH, chi nhánh của công ty tài chính,…

Tăng cường minh bạch hóa thông tin trên thị trường tài chính ngân hàng, vừa làm hài lòng người dùng và cả cơ quan thanh tra giám sát,….Điều này cũng đòi hỏi cả nền kinh tế phải minh bạch. Vai trò của bảo vệ người tiêu dùng cũng còn hơi mờ nhạt, cần phát huy vai trò hơn nữa.

Tôi nhắc lại rằng, chúng ta cần thay đổi tư duy về tín dụng phi chính thức và tín dụng đen. Tín dụng phi chính thức không xấu tất cả. Tín dụng đen cũng cần định nghĩa đúng hơn.

Theo ông các công ty tài chính có nên phát triển nhiều sản phẩm cho vay tiêu dùng nữa không để đáp ứng được nhu cầu của người dân hiện nay, nếu có thì nên là các sản phẩm như thế nào?

Hiện nay, có 16 công ty tài chính cùng với 11 công ty cho thuê tài chính. Trong 16 công ty tài chính chỉ có 4 đến 5 công ty là có thị phần chi phối, còn lại khá là nhỏ và hoạt động chưa bền vững.

Tôi thấy các công ty tài chính hiện nay cũng khá năng động. Tại nhiều cửa hàng bán lẻ, công ty tài chính đã kết nối để cung cấp tín dụng tại chỗ cho khách hàng, rất tiện lợi. Cần đa dạng hóa hơn nữa, chẳng hạn như vay đám cưới, đám hỉ, cho vay sinh viên,....Cho vay sinh viên hiện nay mới chỉ chủ yếu theo diện đối tượng nghèo, vay NHCSXH.

Ông Phạm Huyền Anh, Phó chánh thanh tra Cơ quan thanh tra giám sát NHNN

Tín dụng đen diễn biến phức tạp và gây nhiều hệ lụy cho xã hội. Theo NHNN thì đâu là những nguyên nhân dẫn đến sự bùng phát của tín dụng đen và hệ lụy của nó?

Theo tôi, tín dụng đen là 1 phạm vi hẹp hơn so với tín dụng phi chính thức. Đối tượng cho vay tín dụng đen là tổ chức cá nhân cho vay. Mặc dù quan hệ dân sự cho phép cho vay nhưng những đối tượng này lợi dung cho vay hết sức tinh vi. Những đối tượng này lách luật dân sự cho phép vay tài sản theo điều điều 468 luật dân sự 2015. Khi vay tín dụng đen người vay không cần tài sản thế chấp, đối tượng không am hiểu pháp luật sẽ sử dụng tín dụng đen. Bên cạnh đó, pháp luật nước ta yếu, người vay vốn giấu diếm không cho ai biết. Những đối tượng cho vay sử dụng nhiều hình thức đòi nợ, đặc biệt trong đó sử dụng lực lượng xã hội đen.

Nguyên nhân dẫn đến tín dụng đen hoành hành là do đối tượng cho vay rất tinh vi. Thứ 2 là đối tượng đi vay người ta thường giấu diếm câu chuyện đến khi vỡ lở mới phát hiện ra. Ngoài ra, luật hình sự, dân sự, hành chính của nước ta đều có nhưng chưa đủ cụ thể.

Cuối cùng hệ thống ngân hàng ngày nay có đầy đủ vay tín dụng để hỗ trợ vay vốn các tổ chức xã hội, mỗi loại hình có sân chơi riêng nhưng những đối tượng vay tín dụng đen không sử dụng. Do, những người vay tín dụng đen thường người công việc không ổn định hoặc hành vi không lành mạnh trong xã hội dẫn đến người ta không thể đến ngân hàng vay tín dụng từ đó trở thành mảnh đất màu mỡ cho tín dụng đen cho những đối tượng vi phạm pháp luật.

Câu chuyện chống lại tín dụng đen cần sự phối hợp giữa nhiều bộ ban ngành, phía NHNN cần hỗ trợ gì để giải quyết vấn nạn này? Đặc biệt NHNN có kế hoạch truyền thông cho người dân kiến thức về tài chính cá nhân và định hướng cho họ tiếp cận đến với nguồn vốn chính thống của ngân hàng và các công ty tài chính?

Như tôi vừa nêu luật dân sự 2015 vừa có nhiều thay đổi giữa các cá nhân, tổ chức. Trong điều 4/2014 quy định rõ công an có chức năng nhiệm vụ tham mưu cho Đảng và nhà nước trong việc thực hiện quản lý nhà nước, an nin quốc gia, các tội phạm thế lực.

Đối với Ngân hàng nhà nước (NHNN) điều 4/2014, NHNN thực hiện chức năng hoạt động tiền tệ từ khâu thanh tra, giá sát, kiểm tra tín dụng.

Căn cứ theo quy định trên việc bảo đảm an ninh quốc gia chống tội phạm, tín dụng đen nói riêng và tín dụng phi chính thức nói chung trách nhiệm trước hết thuộc bộ công an. Nhưng để thực hiện chính sách Đảng và nhà nước thì mặc dù bộ công an là đầu mối, NHNN góc độ tín dụng cũng có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ cùng bộ công an thực hiện vấn đề này. Trong thời gian qua NHNN dã thực hiện rất nhiều không chỉ ở tín dụng đen mà cả rửa tiền.

NHNN đã có giải pháp gì trong việc cung cấp nguồn vốn chính thức nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa – nơi được xem là mảnh đất mầu mỡ của tín dụng đen?

Trong thời gian vừa qua hệ thống ngân hàng, tổ chức chúng ta hiện nay là ngân hàng thương mại đối tượng đa dạng cho vay bán buôn bán lẻ, bán sỉ…Thứ hai, phi ngân hàng, phi tài chính. Xuống dưới nữa ta có ngân hàng chính sác dành cho người nghèo,sinh viên, đối tượng chính sách Tại các làng xã , địa bàn hoạt động ngân hàng chủ yếu ở các xã và nhiều quỹ có hoạt động liên xã để đáp ứng nhu cầu cá nhân, tổ chức, gia đình. Bé hơn nữa là loại hình tổ chức vi mô cho ng nghèo cận nghèo, thoát nghèo,... Hầu hết đối tượng trong xã hội bao gồm các tầng lớp dân cư đều có sân chơi riêng đối tượng riêng, chính sách riêng.

Trong thời gian vừa qua, NHNN đã mở vốn chính thức, tín dụng nhân dân, công ty tài chính, vùng sâu vùng sa., NHNN đã tham mưu ký Nghị định đối với phát triển nông thôn trong đó chung ta cần lưu ý mức cho vay tối đa nâng từ 50 triệu đến 3 tỷ đồng.

NHNN đã chỉ đạo và khuyến khích tổ chức tin dụng mở chi nhánh tại vùng sâu vùng xa… địa bàn khó khăn.

NHNN đã phối hợp với các Bộ ngành xây dựng và trính Chính phủ ký ban hành Nghị định số 116/2018NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 55/2015/NĐ-CP trong đó nâng mức cho vay tối đa không có tài ản đảm bảo của một đối tượng khách hàng lên gấp 2 lần so với quy định cũ. Cụ thể cá nhân, hộ gia đình cư trú ngoài khu vực nông thôn có sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp từ 50 triệu đồng - 100 triệu đồng.

Tăng cường phổ biến, tuyên truyền cơ chế, chính sách tín dụng ngân hàng đến người dân. Tiếp tục mở rộng mạng lưới của các tài chính tín dụng, đặc biệt vùng sâu, vùng xa, khu vực nông thông và các địa phương còn nhiều khó khăn về kinh tế để mở rộng khả năng tiếp cận của người dân đối với các dịch vụ ngân hàng, tích cực mở rộng khả năng huy động vốn và cho vay các cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp.

Tiếp tục dẩy mạnh cho vay đến với ng nghèo.

Ông Vũ Đức Thắng, Phó Tổng giám đốc Mcredit

Để vay được tiền từ công ty tài chính cần thủ tục như thế nào?

Để vay được tiền, khách hàng cần khai báo một số thông tin cơ bản như thông tin nhân thân, tình trạng cư trú, việc làm và cung cấp tối thiểu một số giấy tờ như sau: CMND/CCCD, sổ hộ khẩu/bằng lái xe để chúng tôi có thể xác định nhu cầu và khả năng vay của KH, từ đó đưa ra kế hoạch phê duyệt phù hợp.

Những ai có thể vay tiền từ công ty tài chính và vay tối thiểu, tối đa bao nhiêu?

- Công ty Tài chính TNHH MB Shinsei (Mcredit) hỗ trợ tất cả công dân Việt Nam từ 18 đến 60 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật và thu nhập hàng tháng tối thiểu từ 3 triệu đồng.

- Số tiền cho vay từ 2 đến 100 triệu đồng, tùy thuộc vào khả năng tài chính của từng Khách hàng.

Những sản phẩm cho vay 0% thì Công ty tài chính lấy lợi nhuận từ đâu? Tôi khá hoang mang vì sợ lãi suất 0% kèm các chính sách hỗ trợ khác thì giá sản phẩm bị đẩy lên nhiều.

- Đối với các sản phẩm có lãi suất 0%, đây là sự cố gắng giữa Công ty tài chính và nhà sản xuất , đối tác sẽ cùng hợp tác triển khai nhằm cung cấp các Khách hàng mới trải nghiệm dịch vụ cho vay của công ty tài chính đồng thời hỗ trợ đối tác bán hàng nhiều hơn.

- Công ty tài chính chúng tôi là nhà cung cấp tài chính hỗ trợ cho vay mua hàng, nên không liên quan đến giá sản phẩm khi khách hàng mua trả góp hay mua bằng tiền mặt. Thực tế, khách hàng rất dễ dàng kiểm tra giá sản phẩm trước khi mua qua mạng internet trước khi quyết định mua.

Trong trường hợp khách hàng mất khả năng trả nợ, Công ty tài chính sẽ có giải pháp gì để xử lý?

- Trong trường hợp mất khả năng trả nợ, khách hàng vui lòng liên hệ Công ty tài chính qua số điện thoại hotline để được hỗ trợ xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ, gia hạn nợ phù hợp với nguồn trả nợ của KH.

- Trong một số trường hợp đặc biệt như tai nạn  mất khả năng lao động, tử vong, nếu KH tham gia bảo hiểm dư nợ tín dụng, KH sẽ được công ty bảo hiểm chi trả toàn bộ các khoản gốc, lãi, lãi phạt, phí (nếu có). Đây là một trong những lợi ích cho KH và chúng tôi luôn khuyến khích KH tham gia bảo hiểm dư nợ tín dụng để được bảo đảm cho các rủi ro không lường trước trong tương lai.

vote data